Giordano Bruno Kimdir?

Doğrular uğruna canından olmuş İtalyan bilim insanı. 1600 yılında, savunduğu fikirlerden dolayı sapkın ilan edildi ve Roma’da diri diri yakılarak idam edildi.

Bruno, gösterdiği cesaretle bütün dünyanın kaderini değiştiren bir filozof, gökbilimci ve matematikçi. Bir askerin oğlu olan Bruno, İtalya’nın Nola kasabasında doğdu. 17 yaşına geldiğinde eğitim almak için Napoli’ye gitti. Genç yaşlarda batılı ve doğulu aydınların eserlerini okuyordu. Napoli’de San Domenico Maggiore manastırındaki Dominiken tarikatına katıldı. Aldığı fizik eğitiminin ardından Giordano adını aldı. 1572’de rahip olarak görevlendirildi. Zamanına göre çok özgür ve cesur bir şekilde din için yaptığı eleştriler yüzünden dikkat çekmeye başladı. Sonunda 1576 yıldında Bruno için sapkınlık davası açıldı ve yakalanması emredildi. Bunun üzerine Bruno, aynı yıl Roma’ya kaçtı.

Dominiken tarikatını terk eden ve hristiyanlıkla bütün bağlarını koparan Giordano Bruno, bildiklerini anlatabilmek için farklı şehirlerde akademiler aramaya başladı. Bir süre kuzey İtalya’da dolaştıktan sonra 1578’de Cenevre’ye gitti. Cenevre’de güvende olduğunu anlayınca bir süre burada kaldı. Cenevre Üniversite’sinde çok iyi zamanlar geçirdi. Ancak yapısı gereği uzun süre sessiz kalamadı. 1579 yılında saygın bir ilahiyatçı profesör olan Antoine de la Faye’nin yazılarını sert bir şekilde eleştirdi. Hemen ardından o ve onu destekleyenler tutuklandı. Bruno hapisteyken, profesörden özür dilemesi beklendi ancak o özür dilemek yerine yaptığı eleştrileri savunmaya devam etti. Kararlılığı yüzünden aforoz edildi ve şehri terk etmesine izin verildi.

Özgürlüğü burada da bulamayan Giordano Bruno Fransa’ya kaçtı. Her yerde katolik kilisesi tarafından aranan Bruno 1581’de Paris şehrinde çalışmak için uygun bir yer buldu. Sorbonne Üniversitesi’nde çok önemli çalışmalarda bulundu. Kısa zamanda verdiği derslerle ve yayınladığı eserler ile zekasıyla nam salmaya başladı. Burada farklı tekniklerle yeni yazılar yayınlamaya devam etti. Ayrıca ”Şamdancı” adında bir komedi de yayınladı. Fransa’da güçlü çevreler edinmeyi başaran Bruno, 1583 yılında Fransız kralı 3. Henry’nin tavsiye mektuplarıyla, İngiltere’deki Fransız büyükelçisi Michel de Castelnau’nun konuğu olarak İngiltere’ye gitti. Kopernik Teorisiyle ilgili konferanslar verdi. Oxfordluların Bruno’ya karşı düşmanca davranması üzerine Londra’ya geldi. İngiltere’deyken çok zorlu zamanlar geçirdi. Sürekli üniversitelerde kürsü aramak, diğer bilim insanları ve filozoflarla sürekli rekabet içinde olmak ve İngiliz hükumetinin baskısı çok yorucuydu. Buna rağmen İngiltere’deki yılları en verimli yıllarıydı. Evrenin sonsuzluğunu, Dünya’nın evrenin merkezinde olmadığını, evrendeki başka gezegenlerde de yaşam olabileceğini ve İncil’in astronomik çıkarımlar yapmak için uygun olmadığını savunuyordu. Fizik alanında çok önemli ve kiliseyi kızdıracak yazılar yayınlamaya başladı. Bunların dışında, insanların inandığı ve onları yönlendiren batıl inançları ortadan kaldırmaya uğraşıyordu. Yazdığı her yazıda kiliseyi daha da çok sinirlendiren Bruno’nun İngiltere’deki yılları, Fransız büyükelçinin suikasti ile sona erdi. Paris’e geri dönmek zorunda kaldı ama orada da fazla kalamadı ve Fransa’yı bırakıp Almanya’ya gitti.

Almanya’da bir süre eğitim verdi. Ardından ölümüne sebep olacak hatayı yaptı. 1592 yılında Venedik Dükü, Giovanni Mocenigo’nun davetiyle Venedik’e gitti. Burada Galileo Galilei ile tanıştı. Venedik’te yeterli eğitim fırsatını bulamayan Bruno, bir aristokrat olan Mocenigo ile çatışınca onun tarafından engizisyona teslim edildi.

1593 yılında tutuklanan Giordano Bruno’ya fikirlerini terk etmesi ve pişman olduğunu söylemesi durumunda affedileceği söylendi ancak Bruno bunu reddetti. 7 yıl boyunca işkenceye maruz kalan Bruno 1 kez bile savunduğu fikirleri terk etmedi. 1600 yılının Şubat ayında, idam kararı verildi. İdam kararını veren yargıca Bruno şu cevabı vermiştir: ”Ölümümü bildiren siz, benden daha çok korkuyorsunuz.”. Giordano Bruno, Roma’da Campo de’ fiori meydanında diri diri yakılarak idam edildi.

Ne gördüğüm hakikati gizlemekten hoşlanırım, ne de bunu açıkça ifade etmekten korkarım. Aydınlık ve karanlık arasındaki, bilim ve cehalet arasındaki savaşa her yerde katıldım. Bundan dolayı her yerde zorlukla karşılaştım ve cehaletin babaları olan resmi akademisyenlerin yanı sıra kalın kafalı çoğunluğun öfkesinde hedef olarak yaşadım.

Giordano Bruno’nun yakıldığı alandaki heykeli

Giordano Bruno’nun kararlılığı, cesareti, zekası ve yaptığı çalışmalar, kendinden sonra gelen aydınları cesaretlendirmiş ve Rönesans’ın ve Avrupa’daki aydınlanmanın gelişmesine yol açmıştır.

Kaynaklar:

https://www.britannica.com/biography/Giordano-Bruno

https://en.wikipedia.org/wiki/Giordano_Bruno

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir